Μπίτσικας: Σκοπιμότητες καθυστερούν την αποτελεσματική διαχείριση των αποβλήτων – Αναλυτική παρουσίαση προτάσεων της ΡΑΚ

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε μια ακόμη εκδήλωση της ΡΑΚ Π. Φαλήρου, με τη συμμετοχή πλήθους κόσμου, αλλά και εκπροσώπων Δημοτικών Παρατάξεων – του Δημάρχου συμπεριλαμβανομένου, της Περιφέρειας, καθώς και τοπικών φορέων.

Από τη μεριά του, ο γιατρός και Δημοτικός Σύμβουλος της ΡΑΚ κ. Γιάννης Μπίτσικας αναφέρθηκε διεξοδικά σε μια μεγάλη πρόκληση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την διαχείριση των απορριμμάτων, τονίζοντας ότι το θέμα αυτό «είναι φλέγον και πρέπει να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά και άμεσα στο καινούριο περιβάλλον για την Τ.Α.

Διαβάστε αναλυτικά την εισήγηση του κ. Μπίτσικα από την εκδήλωση της ΡΑΚ.

“Ως περιβάλλον ορίζεται “το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και   στοιχείων, που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα τής ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες”(Ν.1650/1986 , ΦΕΚ 160-Α/1986)

Η Φύση δεν παράγει απορρίμματα, γιατί τα απόβλητα ενός έμβιου οργανισμού χρησιμοποιούνται από άλλους.

Το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων προέκυψε για δύο λόγους:

  1. Η μεγάλη και γρήγορη αύξηση του πληθυσμού της Γης οδήγησε το οικοσύστημα σε αδυναμία να αφομοιώσει τα ανθρώπινα απόβλητα με φυσικό τρόπο.
  2. Η βιομηχανία παρήγε ουσίες που δεν αφομοιώνονται με φυσικό τρόπο, με τυπικό παράδειγμα τα πλαστικά.

Οι περιβαλλοντικοί πόροι δεν είναι ανεξάντλητοι και προκύπτει η ανάγκη:

  • Να μειωθεί η παραγωγή των απορριμάτων,
  • Να επαναχρησιμοποιηθεί και να ανακυκλωθεί το μεγαλύτερο δυνατόν ποσοστό των απορριμάτων,
  • Τελικά, δηλαδή, να μειωθεί ο όγκος των αποβλήτων

Η Ελληνική Εταιρεία Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΕΕΔΣΑ) καθορίζει ως Αστικά Στερεά Απόβλητα(Α.Σ.Α) τα οικιακά απόβλητα, τα απόβλητα από εμπορικά καταστήματα, γραφεία, ιδρύματα (σχολεία, κυβερνητικούς οργανισμούς κλπ ), στρατόπεδα, νοσοκομεία (πλήν μολυσματικών), τα κατάλοιπα από αγορές κλπ,ογκώδη αντικείμενα (έπιπλα,στρώματα κλπ), τα απόβλητα των κήπων και από τον καθαρισμό των δρόμων.

Πρακτικά, ως ΑΣΑ θεωρούνται όλα τα απορρίμματα που παράγουμε κατά τη συνήθη δραστηριότητά μας στο αστικό περιβάλλον

Οι Δήμοι περιορίζονται σε συλλογή και μεταφορά των ΑΣΑ

Το περιεχόμενο των “μπλέ κάδων” απορρίπτεται στα  Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ)

Τα υπόλοιπα απορρίπτονται σε:

Χώρους Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων(ΧΑΔΑ), τις γνωστές Χωματερές.

Έχει ήδη προ πολλού απαγορευθεί η χρήση τους, γιατί εκεί παράγονται τοξικές ουσίες, όπως οι διοξίνες, αλλά και γιατί  ρυπαίνουν τον υδροφόρο ορίζοντα και τη θάλασσα.

Δυστυχώς, υπάρχουν ακόμη στη χώρα μας και πληρώνουμε μεγάλα πρόστιμα.

Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμάτων (ΧΥΤΑ)

Μεγάλοι κρατήρες, με ειδική μεμβράνη στεγανοποίησης στον πυθμένα. Τα απορρίμματα  καλύπτονται με αδρανές υλικό, συνήθως  χώμα.

Χώροι Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ)

Αποτελούν εξέλιξη των ΧΥΤΑ

Απορρίπτονται εκεί όσα απορρίμματα απομένουν μετά από συστηματική ανακύκλωση. Θα έπρεπε να καταλήγουν εκεί μόνον υπολείμματα τροφών.

Με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2008/98 ΕΚΝ, που ενσωματώθηκε στο Ελληνικό Δίκαιο με το Ν.4042/2012(ΦΕΚ24-Α/2012) και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρησης Αποβλήτων(ΕΣΔΑ) ΠΥΣ 49/2015(ΦΕΚ174-Α/2015), καθορίζονται οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν  μέχρι το 2020 για τη διαχείριση των ΑΣΑ

Πρέπει λοιπόν να προετοιμαστούμε για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, ως ακολούθως:

  • Γυαλί, Χαρτί, Μέταλλο, Πλαστικό: 50% κατά βάρος,
  • Απόβλητα Εκσκαφών, Κατεδαφίσεων, Κατασκευών, Ηλεκτρικών Συσκευών: 70% κατά βάρος,
  • Χωριστή συλλογή Βιολογικών Αποβλήτων : 40% κατά βάρος, με σκοπό παραγωγή Κομπόστ,
  • Μείωση Υγειονομικής Ταφής στο 35% των ΑΣΑ.
  • Καθοριστική για την επιτυχία είναι η δημιουργία Δικτύου Πρασίνων Σημείων και

Κέντρων Ανακύκλωσης Εκπαίδευσης για τη Διαλογή στην Πηγή (Κ.Α.Ε.ΔΙ.Σ.Π.),

με πληθυσμιακά κριτήρια και ένα τουλάχιστον ανά Δήμο!

Σύμφωνα με το Ενικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων, οι άξονες δράσης πρέπει να είναι:

  • Περιορισμός των απορριμμάτων
  • Επαναχρησιμοποίηση
  • Ανακύκλωση
  • Απόρριψη στους ΧΥΤΑ, μόνον ως λύση ανάγκης

και οι στόχοι θα επιτευχθούν με:

  • Χωριστή συλλογή Βιοαποβλήτων,
  • Διαχωρισμό  σε Χαρτί, Γυαλί, Μέταλλο, Πλαστικό,
  • Στοχευμένη και χωριστή συλλογή των ΑΣΑ με σκοπό ανακύκλωση ή επαναχρησιμοποίηση,
  • Οικιακή Κομποστοποίηση,
  • Αναβάθμιση εξοπλισμού των Πόλεων,
  • Μέτρα για αποτροπή παραγωγής αποβλήτων,

Οι ΟΤΑ οργανώνουν και επιβραβεύουν.

Στην ΕΕ, κατά μέσον όρο ενταφιάζονται και αποτεφρώνονται  55% των αποβλήτων, ενώ ανακυκλώνονται  και κομποστοποιούνται 45% των ΑΣΑ.

Στην Ελλάδα ενταφιάζονται 80%, ενώ ανακυκλώνονται και κομποστοποιούνται μόνο 20%!

Από την άλλη, σύμφωνα με στοιχεία τηςEUROSTAT, η παραγωγή απορριμμάτων είναι, κατά μέσον όρο, στην ΕΕ : 481 Κιλά απορρίμματα/ Κάτοικο/ Έτος και στην Ελλάδα : 506 Κιλά απορρίματα/ Κάτοικο/ Έτος.

Τελικά, δηλαδή, όχι μόνον ανακυκλώνουμε λιγότερα απορρίμματα, αλλά και παράγουμε περισσότερα!

Τα “Πράσινα Σήμεία” έχουν σκοπό να:                (Δείτε: Πινακας 1 )

  • Διαμορφώσουν νέα αντίληψη για τα απόβλητα
  • Να διαμορφώσουν νέα κοινωνική συμπεριφορά με διαλογή στην πηγή

Οριοθετούνται και οργανώνονται από τους ΟΤΑ πρώτου βαθμού.

Είναι υπαίθριοι  χώροι, οργανωμένοι, όπου οι  δημότες μπορούν να αποθέτουν:

Ανακυκλώσιμα υλικά (χαρτί, γυαλί, μέταλλο, πλαστικό),

Ογκώδη αντικείμενα( στρώματα, έπιπλα κλπ),

Απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (λαμπτήρες, μπαταρίες, μικρές ηλεκτρικές συσκευές κλπ)

Πράσινα απόβλητα (κλαδέματα κλπ),

Βρώσιμα λάδια και λίπη

Ο δημότης μεταφέρει τα απόβλητα και δεν τα μαζεύει ο Δήμος.

Είναι απαραίτητη η ενημέρωση και η συνεργασία των δημοτών.

Η πυκνότητα των πράσινων σημείων θα καθορίσει την επιτυχία του εγχειρήματος.

Διακρίνονται σε:

Μικρά

Περιφραγμένοι χώροι υπ’ ευθύνη των Δήμων, με έκταση έως 1000τμ

Είναι περιοχές χαμηλής όχλησης και εγκαθίστανται εντός του αστικού ιστού

 Γωνιές Ανακύκλωσης

Ελεύθεροι προσβάσιμοι χώροι

Περιλαμβάνουν 4 κάδους για ξεχωριστή συλλογή: Χαρτί, Γυαλί, Πλαστικό, Μέταλλο

Κινητά

Οχήματα με κάδους “χωριστών ρευμάτων”

Επισκέπτονται συγκεκριμένα σημεία του Δήμου, με συγκεκριμένο πρόγραμμα, που γνωστοποιείται στους δημότες

Κ.Α.Ε.ΔΙ.Σ.Π.( Κέντρα Εκπαίδευσης Ανακύκλωσης και Διαλογής στην Πηγή)

Περιλαμβάνουν αίθουσα τουλάχιστον 20 ατόμων, για συστηματική εκπαίδευση των δημοτών καθ΄ομάδες

Μεγάλα

Περιφραγμένοι χώροι, με έκταση μεγαλύτερη από 1000τμ

Εγκαθίστανται εκτός αστικού ιστού, γιατί   προκαλούν κυκλοφοριακή όχληση

Η ΡΑΚ διαπιστώνει, διακηρύσσει και καταγγέλλει:

  • Οι περιβαλλοντικοί πόροι δεν μας ανήκουν!

Είμαστε απλοί και προσωρινοί χρήστες τους.

  • Η προστασία του περιβάλλοντος είναι κατ’ εξοχήν πολιτικό ζήτημα και δείκτης Δημοκρατίας!
  • Ουδεμία σκοπιμότητα, οικονομική ή άλλη, δεν δικαιολογεί την καθυστέρηση στην ανάπτυξη των καινούριων δομών και μεθόδων επεξεργασίας των ΑΣΑ!

Η ΡΑΚ προτείνει: (Δείτε: Πινακας 2)

1.Δημιουργία επαρκούς δικτύου “μικρών πράσινων σημείων” μέσα στον αστικό ιστό της πόλης μας.

Είμαστε σε θέση να υποδείξουμε συγκεκριμένα σημεία.

2.Άμεση δημιουργία πυκνού δικτύου από “πράσινες γωνιές”.

Εκτιμούμε, ότι χρειάζεται μια τέτοια γωνιά κάθε 3-4 Οικοδομικά Τετράγωνα.

3.Άμεση Δημιουργία 2 τουλάχιστον κινητών σημείων ανακύκλωσης,που θα βρίσκονται καθημερινά σε συγκεκριμένα σημεία της πόλης μας, βάσει προγράμματος.

4.Δημιουργία ενός Κ.Α.Ε.ΔΙ.Σ.Π. στο Π.Φάληρο.

Εκεί θα εκπαιδευτούν συστηματικά με οργανωμένες επισκέψεις όλοι οι μαθητές, όλων των βαθμίδων, οι δημόσιοι και οι δημοτικοί υπάλληλοι που υπηρετούν στα όρια του Δήμου μας, οι φορείς και οι πολιτιστικοί σύλλογοι, αλλά και μεμονωμένοι δημότες σε ομάδες.

5.Ενθάρρυνση των δημοτών να τοποθετήσουν κάδους ανακύκλωσης 4 χώρων στα σπίτια τους

Το κόστος τους είναι μικρό και η αγορά τους πρέπει να επιδοτηθεί από το Δήμο ή να παραχωρηθεί ανταποδοτικό όφελος στους δημότες για την αγορά τους.

6.Προώθηση των οικιακών κομποστοποιητών στα μπαλκόνια, στους κήπους και στους ακάλυπτους χώρους των πολυκατοικιών

7.Η εξασφάλιση των πόρων για τη χρηματοδότηση των εγκαταστάσεων, του υλικού και των δράσεων θα επιτευχθεί από περιβαλλοντικά χρηματοδοτικά προγράμματα , αλλά και από τη διάθεση των προϊόντων ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης στην αγορά.

8.Καθιέρωση μηχανισμών παροχής κινήτρων για την ενεργό συμμετοχή των δημοτών, όπως η “ανταποδοτική κάρτα δημότη”.

Η μέριμνα και ο αγώνας μας για την αποτελεσματική διαχείριση των απορριμμάτων στο Δήμο μας θα είναι συνεχής και ασυμβίβαστος, προς όφελος του περιβάλλοντος και των δημοτών!

Πρόκειται για έργο πνοής και ζωής !

Έχουμε καθυστερήσει απαράδεκτα και  είμαστε υπόλογοι στις επόμενες γενιές!